Тешко е да се откажеш од удобниот живот

„С’к су ску­пе па­ре, с’к је оску­да­ци­ја“, реп­ли­ка­та од срп­ски­от филм „Зо­на Зам­фи­ро­ва“ е ед­на од по­че­сти­те фра­зи што ги упо­тре­бу­ва­ме во се­којд­нев­ни­от го­вор. Осо­бе­но за­тоа што и се­којд­не­ви­е­то ни е та­кво – ска­по.

Не оди­ме че­сто во те­а­тар, на ки­но, ре­тко ја об­но­ву­ва­ме гар­де­ро­ба­та, ку­пу­ва­ме иск­лу­чи­во на по­пу­сти, го­диш­ни­те од­мо­ри, ако во­оп­што ги има­ме и мо­же­ме да си ги доз­во­ли­ме, од по­ра­неш­ни­те 15 де­на ги све­дов­ме на се­думд­не­вен од­мор на не­кол­ку ра­ти. Се пре­бро­ју­ва­ме пред кра­јот на ме­се­цот, пре­ту­ру­ва­ме од шуп­ли­во во праз­но мис­леј­ќи ка­ко да се истур­ка ме­се­цот. Не се отка­жу­ва­ме од лу­ксу­зи­те би­деј­ќи ги не­ма­ме. Ку­пу­ва­ме на ин­тер­нет пре­ку „Гру­пер“ и „Ко­ле­кти­ва“ за да оди­ме на ве­че­ра во не­кој про­се­чен ре­сто­ран, че­ка­ме по­пу­сти за сè и се­што, а по­го­ле­ми­от син, освен на курс по анг­ли­ски ја­зик, са­ка да оди и на пли­ва­ње и на та­е­квон­до, а ма­ли­от, и тој да не оста­не по­кус во жел­би­те, са­ка да веж­ба ка­ра­те. И тоа е се­којд­не­вие на ед­на про­сеч­на ма­ке­дон­ска фа­ми­ли­ја во ко­ја ра­бо­тат двај­ца­та ро­ди­те­ли. И не е по­треб­но да го опи­шу­ва­ме би­деј­ќи го жи­ве­е­ме.

Не­дел­ни­кот „Ре­пуб­ли­ка“ на еден од сво­и­те ко­ле­ги­у­ми раз­го­ва­ра­ше за тоа да ги пра­ша јав­ни­те лич­но­сти ка­ко би пре­жи­ве­а­ле со две про­сеч­ни ма­ке­дон­ски пла­ти. Спо­ред За­во­дот за ста­ти­сти­ка на Ре­пуб­ли­ка Ма­ке­до­ни­ја, про­сеч­на­та ме­сеч­на исп­ла­те­на не­то-пла­та во де­кем­ври ми­на­та­та го­ди­на из­не­су­ва 21.469 де­на­ри. Раз­мис­лив­ме и на­пра­вив­ме спи­сок на де­сет јав­ни лич­но­сти, кан­ди­да­ти за гра­до­на­чал­ни­ци, по­ли­ти­ча­ри на кои им ги по­ста­вив­ме пра­ша­ња­та: Ка­ко би пре­жи­ве­а­ле Вие и Ва­ше­то се­мејс­тво со две про­сеч­ни пла­ти во Ма­ке­до­ни­ја? Ка­ко би го рас­пре­де­ли­ле до­маш­ни­от бу­џет отка­ко ќе ги пла­ти­те ме­сеч­ни­те ре­жи­ски тро­шо­ци и хра­на­та? Од кои за­до­волс­тва би се отка­жа­ле за да мо­же­те да го истур­ка­те ме­се­цот?

Ед­но­став­но, са­кав­ме да ги пра­ша­ме јав­ни­те лич­но­сти ка­ко ќе се снај­дат во чев­ли­те на обич­ни­те гра­ѓа­ни…

Не се си­те рас­по­ло­же­ни да од­го­ва­ра­ат

Со­би­ра­ње­то на од­го­во­ри­те оде­ше мно­гу те­шко. Пр­во, би­деј­ќи по­го­ле­ми­от дел од нив се вклу­че­ни во из­бор­на­та кам­па­ња, ко­ја е во тек за ло­кал­ни­те из­бо­ри што ќе се одр­жат на 24 март, а вто­ро за­тоа што, по сè изг­ле­да, ги раз­бра­ну­вав­ме ду­хо­ви­те, ги за­мис­лив­ме, па не зна­е­ја што да од­го­во­рат.

Чуд­но им се ви­де де­ка мо­ра да пре­жи­ве­ат со 43 ил­ја­ди де­на­ри ме­сеч­но, а зго­ра на тоа да пла­тат и ко­му­на­лии и да ку­пат хра­на за тој ме­сец. Дел од нив се сог­ла­си­ја да да­дат од­го­вор на пра­ша­ња­та и нај­ко­рект­но до до­го­во­ре­ни­от да­тум ги до­ста­ви­ја од­го­во­ри­те, дел од нив ве­ти­ја де­ка ќе од­го­во­рат, па по­тоа се пре­мис­ли­ја, дел од нив беа то­тал­но за­те­че­ни и про­це­ни­ја де­ка не е во ред да да­ва­ат од­го­во­ри на ва­кви пра­ша­ња би­деј­ќи би­ле биз­нис­ме­ни, а еден дел не се по­тру­ди­ја ни­ту, пак, да од­го­во­рат де­ка не­ма да од­го­ва­ра­ат на пра­ша­ња­та.

На Ам­ди Ба­јрам ед­вај му стиг­ну­ва и пра­те­нич­ка­та пла­та

Ам­ди Ба­јрам, ли­де­рот на Со­ју­зот на Ро­ми­те, пра­те­ник во ма­ке­дон­ско­то Со­бра­ние и биз­нис­мен, на пра­ша­ње­то ка­ко ќе се спра­ви со си­ро­ма­шти­ја­та ако таа удри по не­го­ви­от џеб, во ед­на при­го­да ка­жа:

– Ќе се отка­жам од лу­ксу­зот. Ќе се отка­жам од лу­ксуз­ни­те во­зи­ла. Ќе во­зам не­што по­стан­дард­но, не­ма да во­зам лу­ксу­зен авто­мо­бил, не­ма да ку­пам но­во во­зи­ло. Не­ма се­кој ден да одам во странс­тво, не­ма да одам се­ка­де ка­де што тре­ба и са­кам. Не­ма се­кој де­на да ја­дам во ре­сто­ран. Ќе скра­там од сѐ по мал­ку, ќе мо­ра да за­ште­дам мал­ку – из­ја­ви Ба­јрам.

Но, во те­ле­фон­ски­от раз­го­вор со Ба­јрам, тој за „Ре­пуб­ли­ка“ приз­на де­ка ед­вај му стиг­ну­ва пра­те­нич­ка­та пла­та во ви­си­на од 60 ил­ја­ди де­на­ри за да мо­же да ги пла­ти тро­шо­ци­те што ги има во Со­бра­ни­е­то.

– Ве­ру­вај­те де­ка имам го­ле­ми тро­шо­ци. Јас сам си пла­ќам го­ри­во за авто­мо­би­лот што го во­зам, сам си ги пла­ќам ка­фе­то и со­ко­ви­те што, јас или мо­и­те го­сти, ги на­ра­чу­вам во ка­би­не­тот. Сам си ја пла­ќам и те­ле­фон­ска­та сме­тка на мо­бил­ни­от те­ле­фон. Имам ли­мит до 3.000 де­на­ри, а мо­и­те сме­тки се дви­жат ме­ѓу 30 и 40 ил­ја­ди де­на­ри – ве­ли Ам­ди Ба­јрам. На на­ша­та за­бе­ле­шка де­ка тоа се мно­гу па­ри за те­ле­фон­ска сме­тка, тој ве­ќе има­ше од­го­вор:

– Па, јас сум ли­дер на пар­ти­ја, ме­не си­те ми ѕво­нат, ги иск­лу­чу­вам, па јас им се ја­ву­вам – ве­ли Ба­јрам.

Ли­де­рот на Со­ју­зот на Ро­ми­те и биз­нис­мен, кој е на­у­чен да жи­вее на ви­со­ка но­га, ве­ли де­ка пра­те­ни­ци­те не­ма­ат го­ле­ми при­ви­ле­гии ка­ко што се мис­ли во јав­но­ста.

– Нај­го­ле­ми при­ви­ле­гии имав­ме во вре­ме­то на Љуб­чо Ге­ор­ги­ев­ски. Се­га, ве­ру­вај­те, не­ма­ме не­кои го­ле­ми по­вол­но­сти – до­да­ва Ба­јрам.

Тој има и иде­ја ка­ко да го кре­не стан­дар­дот на Ма­ке­дон­ци­те.

– Тре­ба да на­пра­ви­ме ка­ко што на­пра­ви­ја Сло­вен­ци­те ко­га го отфр­ли­ја ди­на­рот ка­ко ва­лу­та и на се­кое се­мејс­тво му да­доа по 20 ил­ја­ди евра за да поч­не сопс­твен биз­нис – пред­ла­га Ам­ди Ба­јрам.

Сре­ќа што со­пру­ги­те се гри­жат за до­маш­ни­от бу­џет

Ивон Ве­лич­ков­ски, пре­тсе­да­тел на Ли­бе­рал­на пар­ти­ја и пра­те­ник во ма­ке­дон­ски­от пар­ла­мент, ве­ли де­ка тој и не­го­во­то се­мејс­тво за вре­ме на со­бра­ни­ски­от бој­кот жи­ве­е­ле со две про­сеч­ни ма­ке­дон­ски пла­ти.

– Ина­ку, и ре­дов­но дел од мо­ја­та пла­та ме­сеч­но оди за пар­ти­ски по­тре­би би­деј­ќи ни­ту еден функ­ци­о­нер на ЛП не до­би­ва на­до­мест за сво­и­те пар­ти­ски ан­гаж­ма­ни, а ова пра­ви­ло пр­во ва­жи за ме­не ка­ко пре­тсе­да­тел и пра­те­ник на Ли­бе­рал­на­та пар­ти­ја, па ни­ко­гаш не сме­там на це­лос­на­та пра­те­нич­ка пла­та. Се­пак, приз­на­вам де­ка имам сре­ќа би­деј­ќи за до­маш­ни­от бу­џет, во ос­но­ва, се гри­жи со­пру­га­та Еми­ли­ја, ко­ја во­ди сме­тка за по­круп­ни­те на­ба­вки – ве­ли Ве­лич­ков­ски.

Спо­ред прес­ме­тки­те на се­мејс­тво­то Ве­лич­ков­ски, за ре­жи­ски тро­шо­ци, тро­шо­ци за го­ри­во и за хра­на оди ед­на про­сеч­на пла­та.

– Со две де­ца од прет­школ­ска во­зраст, ту­ка се и тро­шо­ци­те за гра­дин­ка и за нив­на еду­ка­ци­ја (од сли­ков­ни­ци до бо­ич­ки и играч­ки). На нив, ка­ко ро­ди­те­ли, сме опре­де­ле­ни да не ште­ди­ме. Оста­то­кот е на­ме­нет за за­ште­да. Ја има­ме сре­ќа­та да не пла­ќа­ме тро­шо­ци за ки­ри­ја, но ме фру­стри­ра фа­ктот што, и по­крај по­ви­со­ки­те при­ма­ња и уме­ре­ни­от жи­вот, сè уште не мо­жам да се по­фа­лам де­ка сум на­пра­вил поз­на­чај­на ин­ве­сти­ци­ја во нед­ви­жен имот – ве­ли Ве­лич­ков­ски.

Ко­га би тре­ба­ло да се отка­жа од не­кој лу­ксуз што си го доз­во­лу­ва, Ве­лич­ков­ски приз­на­ва де­ка за­ба­ва­та, од­мо­рот и ре­кре­а­ци­ја­та се­ко­гаш се пр­ви на удар.

– Од овие за­до­волс­тва, впро­чем, нај­лес­но се отка­жу­вам, и тоа по­сто­ја­но. Се­пак, кри­во ми е што ту­ка тр­пи и мо­е­то се­мејс­тво, од кое се­којд­нев­но сум од­во­ен дол­го. За­тоа, ве­ро­јат­но, и не сум нај­ре­ле­вант­ни­от да од­го­во­рам на ова пра­ша­ње – ве­ли Ве­лич­ков­ски.

Имер Сел­ма­ни, биз­нис­мен и по­ра­не­шен кан­ди­дат за пре­тсе­да­тел на Ре­пуб­ли­ка Ма­ке­до­ни­ја, зад се­бе има бо­гат по­ли­тич­ки жи­вот. Бе­ше за­тек­нат ко­га го по­ба­рав­ме те­ле­фон­ски, но го по­чи­ту­ва­ше до­го­во­рот и од­го­во­ри на по­ста­ве­ни­те пра­ша­ња.

– Доз­во­ле­те ми да да­дам ед­на ге­не­рал­на кон­ста­та­ци­ја де­ка бро­јот на се­мејс­тва со при­ход од две про­сеч­ни пла­ти (21.469 де­на­ри) не е ге­не­рал­на сли­ка за про­сеч­но се­мејс­тво во Ма­ке­до­ни­ја, од­нос­но двај­ца вра­бо­те­ни во ед­но се­мејс­тво не е стан­дард ог­ле­да­ло на на­ши­те се­мејс­тва, ту­ку го­лем број се­мејс­тва има­ат са­мо по еден вра­бо­тен, ед­на пен­зи­ја или ду­ри ни­е­ден вра­бо­тен – ве­ли Сел­ма­ни.

Тој приз­на­ва де­ка при­ма­ња­та во не­го­во­то се­мејс­тво се по­го­ле­ми од две про­сеч­ни пла­ти, но тој се по­тру­ди да на­пра­ви кал­ку­ла­ции.

– Пла­ни­ра­ње­то на се­меј­ни­от бу­џет ни нај­мал­ку не е лес­на за­да­ча ко­га се ме­на­џи­ра со огра­ни­че­ни средс­тва, ка­ко што е во кон­крет­ни­от слу­чај. За­тоа се­ко­гаш се по­ста­ву­ва­ат при­о­ри­те­ти. Нај­пр­во се обез­бе­ду­ва бу­џет за ре­жи­ски­те тро­шо­ци, и тоа во­да, стру­ја, ѓу­бра­ри­на, ра­ди­о­ди­фуз­на та­кса, те­ле­фон, пар­но гре­е­ње (ако има) – 8.000 де­на­ри, тро­шо­ци за транс­порт и за одр­жу­ва­ње на во­зи­ло­то за це­ло­то се­мејс­тво – 5.000 де­на­ри, хра­на и средс­тва за хи­ги­е­на за це­ло­то се­мејс­тво – 15.000 де­на­ри, хра­на и ка­фе за во­зрас­ни­те, за де­ца­та ужи­на ко­га се над­вор од до­ма – 8.000 де­на­ри, кур­се­ви за де­ца­та – 3.000 де­на­ри, об­ле­ка за це­ло­то се­мејс­тво во про­сек – 3.000 де­на­ри. Се­мејс­тво­то, за жал, тре­ба да се отка­же од го­диш­ни­те од­мо­ри, ре­сто­ра­ни­те, си­те прос­ла­ви, ро­ден­де­ни и вер­ски и др­жав­ни праз­ни­ци – прес­ме­тал Сел­ма­ни.

– За не­ко­му да му од­не­сеш по­да­рок или да ку­пиш но­ва кни­га, тре­ба да се скра­ти од хра­на­та. Дол­го­роч­но тре­ба да се пла­ни­ра ка­ко да се за­ште­ди ако тре­ба да се ку­пи нов те­ле­ви­зор, комп­ју­тер, шпо­рет или слич­но. За ку­пу­ва­ње стан, ку­ќа или нов авто­мо­бил тре­ба да се на­де­ва на до­би­вка на ло­то. За жал, во на­ша­та др­жа­ва нај­мал­ку ед­на тре­ти­на од се­мејс­тва­та со­ну­ва­ат да има­ат ва­ков се­ме­ен бу­џет иа­ко и овој е мно­гу скро­мен и не­перс­пе­кти­вен за­тоа што има­ат да­ле­ку по­мал­ку од два лич­ни до­хо­ди – ве­ли Сел­ма­ни.

Ван­чо Шех­тан­ски, ди­ре­ктор на Др­жа­вен инс­пе­кто­рат за ло­кал­на са­мо­у­пра­ва, има две де­ца и ве­ли де­ка сè се вр­ти око­лу нив­ни­те по­тре­би.

– За­се­га тие се ма­ли, па нив­ни­те жел­би се ма­ли и мо­же­ме да ги за­до­во­ли­ме. Со со­пру­га­та би се отка­жа­ле од сè што е за нас, са­мо Ан­ге­ла и Вес­на да има­ат сè – ве­ли Шех­тан­ски.

Пишува: Александра Мазнева Бундалевска

Republika.mk - содржините, графичките и техничките решенија се заштитени со издавачки и авторски права (copyright). Крадењето на авторски текстови е казниво со закон. Дозволено е делумно превземање на авторски содржини (текст и фотографии) со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.